Het belang van mensgericht werken bij ziekteverzuim
Laten we eerlijk zijn: we zijn dol op processen. Ze geven structuur, overzicht en een gevoel van controle. Maar soms slaan we een beetje te ver door. Voor je het weet, is een ziekmelding geen menselijke gebeurtenis meer, maar een administratief project met tien formulieren en drie betrokken afdelingen.
En precies daar gaat het mis. Want waar processen vooral over regels gaan, draait herstel om mensen. En mensen floreren niet in spreadsheets, maar in aandacht.
Processen zijn handig, maar mensen worden er niet beter van
Begrijp ons niet verkeerd: processen zijn niet de vijand. Zonder structuur verandert ziekteverzuim al snel in chaos. Maar het probleem ontstaat als we de processen belangrijker maken dan de mensen waarvoor ze bedoeld zijn. Klinkt best logisch toch?
Een verzuimprotocol is net als een handleiding bij IKEA-meubels: handig om in de buurt te hebben, maar het wordt pas echt nuttig als je ook durft af te wijken van het protocol.
In organisaties die te procesgericht werken, zie je vaak hetzelfde patroon:
- Leidinggevenden volgen netjes de stappen;
- HR houdt de cijfers keurig bij;
- En medewerkers… die voelen zich gemicromanaged in plaats van gesteund
Het resultaat? Meer spanning, minder vertrouwen, en een herstel dat juist langer duurt.
Wat menselijke verzuimbegeleiding wél doet
Menselijke verzuimbegeleiding draait om één ding: aandacht. Echte, oprechte aandacht voor de mens achter het verzuim.
Het is het verschil tussen vragen:
“Wanneer denk je dat je weer aan het werk kunt?” en “Hoe gaat het écht met je, en wat heb je nodig om weer goed te kunnen werken?”
In die tweede vraag zit alles wat procesdenken mist: nieuwsgierigheid, empathie en verbinding.
Want laten we eerlijk zijn: de meeste mensen willen heus niet thuiszitten. Ze willen beter worden, zich nuttig voelen, weer onderdeel zijn van een team. Maar dat lukt pas als ze zich veilig genoeg voelen om eerlijk te zeggen hoe het met ze gaat — en dat vertrouwen bouw je niet met protocollen.
Een klein beetje menselijkheid doet wonderen
Ik sprak laatst een leidinggevende die vertelde dat hij bij elke ziekmelding meteen vroeg: “Wat kan ik doen om jou te helpen herstellen?”
Soms was het antwoord praktisch: “Laat me even met rust, ik meld me volgende week weer.” Soms was het kwetsbaar: “Fijn dat je het vraagt, maar ik schaam me een beetje dat ik nu thuiszit.”
En weet je wat hij zei? “Door die ene vraag kreeg ik méér inzicht dan uit tien verzuimrapportages bij elkaar.”
Dat is de kracht van mensgericht werken: het opent de deur naar échte gesprekken. En echte gesprekken zorgen voor écht vertrouwen. En vertrouwen… dat versnelt herstel, vermindert stress en verlaagt het verzuim.
Maar waarom is procesdenken dan toch zo verleidelijk?
Veel organisaties houden vast aan de procedures. Waarom? Omdat processen houvast geven. Ze zijn meetbaar, controleerbaar, voorspelbaar — drie woorden waar managers dol op zijn.
Maar wat vergeten wordt: mensen zijn allesbehalve voorspelbaar. We hebben emoties, zorgen, angsten, uitdagingen, thuissituaties, slechte dagen enzovoort.
Als een medewerker uitvalt, komt dat zelden alleen door te veel werk of een te hoge werkdruk. Vaak speelt er iets onder de oppervlakte: gebrek aan waardering, te weinig autonomie, ongezonde privé- werkbalans, of simpelweg het gevoel dat niemand echt luistert.
En daar kom je alleen achter als je durft te vragen, niet door te registreren.
De balans tussen mens en proces
Een gezonde organisatie weet: mensgericht en procesgericht werken gaan hand in hand:
- Het proces zorgt voor structuur, zodat niemand vergeet wat er moet gebeuren.
- Het mensgerichte zorgt voor ruimte, zodat iedereen zich gehoord voelt.
Of anders gezegd:
Gebruik het protocol als een kompas, niet als een kant-en-klare checklist die je blind kunt afvinken.
Een goed voorbeeld: Laat leidinggevenden niet alleen een “verzuimgesprek” voeren, maar juist een herstelgesprek. Niet vanuit “wanneer kom je terug?”, maar vanuit “wat helpt jou om weer met energie terug te keren?”.
Kleine verschuiving in taal, groot verschil in beleving.
Wat je vandaag al kunt doen
Menselijke verzuimbegeleiding klinkt groot, maar je kunt er morgen al mee beginnen.
Een paar praktische tips:
- Bel eerder uit interesse dan uit verplichting.
Vraag hoe het écht gaat, niet alleen hoe lang het nog duurt. - Gebruik stilte als instrument.
Soms zegt iemand meer als jij even niets zegt. - Vertrouw op je mensen.
De meeste medewerkers willen hun werk goed doen. Voer gesprekken vanuit dit vertrouwen. - Train leidinggevenden in gespreksvaardigheid, niet alleen in wetgeving.
Een goed gesprek kan meer doen dan drie formulieren. - Maak successen zichtbaar.
Deel verhalen van mensen die goed begeleid zijn, dat inspireert anderen.
En ja, het werkt echt!
Onderzoek laat keer op keer zien dat mensgerichte organisaties lager verzuim hebben, meer betrokkenheid en minder verloop. Niet omdat ze de regels negeren, maar omdat ze de mens voorop zetten.
De praktijk leert dat medewerkers die zich gezien en gewaardeerd voelen, eerder bellen om iets te bespreken dan zich ziek te melden.
Een team dat elkaar vertrouwt, lost spanningen op vóórdat ze tot verzuim leiden. En een leidinggevende die durft te luisteren, voorkomt meer uitval dan welke verzuimtool dan ook.
Procesdenken is prima, zolang het het menselijk denken niet verdringt. Want achter elke ziekmelding zit een mens, geen procedure.
Dus de volgende keer dat iemand zich ziek meldt, leg het protocol even aan de kant.
Pak een kop koffie, bel op, en vraag gewoon: “Hoe gaat het met je?”
Uiteindelijk draait het niet om protocollen, maar om mensen. En mensen floreren wanneer ze een mensgerichte aanpak krijgen, wat minder verzuim oplevert.
Wat kunnen wij betekenen voor jouw organisatie?
Benieuwd hoe jouw organisatie mensgerichter kan omgaan met verzuim?
Laten we eens praten. Niet over protocollen, maar over mensen. Want uiteindelijk gaat het om mensen, en dát is waar herstel begint.
